
MAĞAZA GÜVENLİK SİSTEMLERİ
Mağazalarda ürün kaybının önlenmesi amacıyla kullanılan
sistemlerdir.
Ürün Kontrol Sisteminin Temel Parçaları;
1. Kontrol Ünitesi,
2. Algılama Üniteleri,
3. Elektronik Etiketler ve yan ürünleridir.
Sistemde algılama üniteleri belirli bir bölgede radyo
dalgaları oluştururlar. Bu sinyalin gücü ve frekansı
kullanılan sistemin özelliğine göre farklılıklar içerir.
Elektronik etiket, algılama alanındaki sinyali algılayacak ve
bu sinyal üzerinde değişiklik yapılabilecek şekilde
tasarlanmıştır. Etiket tarafından farklılaştırılan bu sinyal,
algılayıcılar vasıtasıyla alınır, gerekli hata kontrolleri
yapılarak alarmın oluşması sağlanır.
Ürün Koruma Sistemlerinde Kullanılan Teknolojiler
Tüm ürün koruma sistemleri radyo yayını temeline dayalı olarak
çalışırlar. Bu konuda genel olarak 4 farklı teknoloji
kullanılmaktadır.
1. Radyo Frekans (Radio Frequency)
2. Elektromanyetik (Electromagnetic)
3. Mikrodalga (Microwave or Ultra High Frequency)
4. Mikromanyetik (Acoustic magnetic)
Her elektronik etiket yukarıdaki sistemlerden biri için özel
olarak üretilir ve bir diğer sistemde kullanılamaz.
Sistemin İşleyişi Ve Uygulamalar
Mağazacılık sektörü için geliştirilen ve göründüğü gibi
oldukça karmaşık gibi gözüken ürün koruma sisteminin işleyişi
ve uygulamaları 3 temel yapıda incelenebilir: konfeksiyon,
gıda ve kütüphane sistemleri.
Kütüphane Uygulaması
Bu uygulamada esas, satılan (ödünç verilen) ürünün tekrar
kütüphaneye gelmesi ve kullanıma geri sunulmasıdır. Bu nedenle
sistemde kullanılacak alarm etiketleri ürün dışarı çıkarken
deaktif edilmeli, tekrar geri döndüğünde ise reaktif
edilebilmelidir. Böylelikle elektronik etiketin her ürün
satışında sökülmesi, ürün geri geldiğinde de tekrar ürüne
takılması gibi bir uygulama ortadan kaldırılmış olacaktır.
Bu uygulama teknolojik olarak sadece manyetik sistemlerde
mümkündür. Bu nedenle bir çok dezavantajı ile birlikte bu
özelliği nedeniyle özellikle video kaset kiralamada ve
kütüphanelerde manyetik sistem tercih edilmektedir.
Konfeksiyon Mağazaları
Genellikle az sayıda kasa ve paket olan giyim ağırlıklı
ürünler satan mağazalardır. Bir veya iki çıkış kapıları
vardır. Bu tür mağazalarda kasa-paket bolümü müşteri yoğunluğu
çok fazla değildir. Bu gözönüne alınarak kullanılacak
elektronik etiketlerin her satıştan sonra tekrar kullanıma
geri dönmesi sağlanmıştır.
Bu amaçla genellikle sert etiketler ürünlere özel çiviler
(pin) aracılığı ile tutturulur. Satın alınan ürün kasa-paket
reyonuna geldiğinde özel açıcılar (detacher) aracılığı ile
etiket üründen ayrılarak yeniden kullanıma hazır hale
getirilir. Etiketten ayrılmış ürün ise çıkışta alarma
sebebiyet vermeden mağazayı terk edebilir hale getirilmiştir.
Kasa-paket bölümünde bulunan kişilerden kaynaklanabilecek
olası bir hatayı engellemek amacı ile son kontrolde ürünün
etiketten ayrılıp ayrılmadığının kontrolü sağlanabilmelidir.
Bu amaçla masa üstü veya el tipi etiket kontrol cihazları
(hand held or desktop tag verifier) kullanılır. Böylelikle
ürün müşteriye verilmeden önce son kontrol sağlanarak ürünün
etiketsiz olarak teslim edilmesi garantilenmiş olur.
Çıkışta kullanılacak ve algılamayı sağlayan güvenlik antenleri
ise mağazanın fiziki yapısına ve isteğe göre çeşitli şekil,
renk ve boyutta olabilmelidir.
Gıda Mağazaları (Marketler)
Oldukça geniş bir alana yayılmış ve self servis mağazacılık
anlayışının tüm özelliklerini görebileceğimiz marketler diğer
mağazalara oranla çok daha fazla kayba uğramaktadırlar.
Marketlerde uygulanan ürün koruma sistemini iki temel başlıkta
inceleyebiliriz.
1. Kasa arası kontrol (checkout)
2. Çıkış kapısı kontrol (exit)
Checkout (Kasa Arası Kontrol) Sistemi
Bu sistemde koruma kasa aralarına yerleştirilen antenler
aracılığı ile sağlanmaktadır. Her kasa arasında bulunan geçiş
koridoru, bir çift güvenlik anteni ile koruma altına
alınmıştır. Kasa önüne gelen müşteri satın aldığı ürünleri
kasaya bırakır, bedelini öder, antenlerin arasından geçerek
mağazayı terk eder. Bu prosedür süresince antenlerin arasından
geçerken müşterinin üzerinde etiket veya etiketlenmiş urun
bulunuyorsa sistem alarm verecektir. Checkout sisteminde
etiketlenmiş ürünlerin dışarı çıkısı iki ayrı metotla
gerçekleştirilir.
İlk yöntem by-pass sistemi adı verilen ve yukarıdaki örnekte
olduğu gibi ürünlerin kasadan alarm etiketleri ile birlikte
geçmesidir. Böylece sistemde ürünlerin üzerinde bulunan alarm
etiketleri herhangi bir işleme tabi tutulmadan dışarı
çıkarılabilmektedir. Bu nedenle satılan malın herhangi bir
şekilde mağazaya girişinde algılanması gerekmektedir. Bu
nedenle giriş kapısı da bir sistemle kontrol edilmelidir.
Diğer bir yöntem ise kasaya gelen elektronik etiketlerin
sökülmesi veya deaktif hale getirilmesidir.
Exit ( Çıkış Kapısı Kontrol ) Sistemi
Check-out sisteminde kasaların arasına yerleştirilmiş olan
güvenlik antenleri bu sistemde kapıya taşınmıştır.
Çıkış kapısının genişliğine ve sayısına uygun olarak
yerleştirilen antenler ile kontrol çıkışta sağlanmaktadır. Bu
uygulamada ürünlere yerleştirilen etiketler kasada bedelleri
ödendiği anda iptal edilmelidir Bu amaçla kasalarda
deaktivatörler kullanılır. Radyo frekans sistemlerinde bu
deaktif etme işlemi diğer sistemlere oranla çok daha basit
olarak gerçekleştirilebilmektedir. Kasa personelinin ayni anda
hem fiyat bilgisini okutması hem de güvenlik etiketini bularak
deaktif hale getirebilmesi ister istemez zaman alacaktır. Bu
nedenle gelişen teknoloji ile birlikte bu iki işin aynı anda
gerçekleştirilmesi sağlanmıştır. Böylece barkod etiketleri
scanner aracılığı ile okutulurken ürün üzerinde bulunan
elektronik etiketi de deaktif hale getirebilmektedir. Bu
amaçla deactivatörler, kullanılan barkod okuyucunun özelliğine
göre (el tipi veya masa üstü) bu okuyucunun içerisine
yerleştirilirler. Elektronik etiketler termal özellikte
seçilerek üzerlerine barkod bilgileri de basılabilir.
Böylelikle kasiyer barkod etiketi ile elektronik alarm
etiketini tek bir işlemle okutmuş ve deaktif hale getirmiş
olacaktır. Bu uygulama ile marketler için çok önemli olan kasa
önünde müşteri birikimi de engellenmiştir. Exit sisteminde
etiketler deaktif edilerek mağaza dışına çıktığı için checkout
sisteminde olduğu gibi giriş kapısının kontrol edilmesi
gerekli değildir.
Gerek checkout sistemi, gerekse exit door uygulaması
kullanımda birbirlerinden çok farklı olmakla beraber avantaj
ve dezavantajları karşılaştırıldığında ortaya çok büyük
farklılıklar çıkmamaktadır.
|